Voor veel Zimbabwanen is leven óverleven geworden

KAAPSTAD / HARARE - Terwijl in Zimbabwe op politiek niveau de zoveelste poging wordt gedaan om een vredesovereenkomst te bewerkstelligen ussen de leiders van de regeringspartij en de oppositiepartij, verbrokkelt het land. Bedrijven sluiten, mensen overlijden zonder pijnstillers aan behandelbare ziektes en eten is niet of nauwelijks te vinden. Dat is, tenzij je regelmatig de grens naar buurlanden over kunt, of smokkelt. Wie wil overleven moet niet al te nauw meer kijken.

Debora(*) woont met haar man en kinderen in hoofdstad Harare. Een keurig christelijk gezin behorend tot de Zimbabwaanse middenklasse met kinderen in een private school. Leven in Zimbabwe heeft hen echter iets nieuws geleerd: Smokkelen. Goud, diamanten, zelfs apparatuur voor buitenlandse filmploegen. Als het maar harde valuta oplevert om de rekeningen te kunnen blijven betalen en aan eten te komen. Het is illegaal. Maar volgens Debora is er geen alternatief.

Zimbabwe zakt verder en verder weg in de economische malaise veroorzaakt door een politiek machtspel. President Robert Mugabe en oppositieleider Morgan Tsvangirai claimen allebei de verkiezingen in juni gewonnen te hebben. Maanden van gesprekken tussen beide partijen onder leiding van Zuidafrika’s president Thabo Mbeki hebben totnogtoe niets opgelevert om de impasse te breken.

Roeien
Ondertussen wordt het leven van de gemiddelde Zimbabwaan er niet makkelijker op. Leven is over-leven geworden. Wie geen enkeltje naar een van de buurlanden kan betalen, moet roeien met de riemen die hij heeft. Geldhalen bij de bank? De pinautomaat geeft niet meer dan zo’n 25 eurocent per dag ook al bezit je miljoenen. Om een brood te kunnen kopen, moeten ze dus 6 of 7 dagen pinnen. Dat is, als de prijs in de tussentijd niet verveelvoudigd is. Want de inflatie in Zimbabwe is enorm. Karen(*), een Nederlandse die in Harare werkt, zegt: “Prijzen in de supermarkt zijn van de gekke. Een zakje chips dat vorige week 25 biljoen koste, kost vandaag 100 biljoen.” De actie van de Reservebank om de bedragen van een tiental nullen te ontdoen, maakt voor de realiteit geen verschil. Het geld is nog steeds niets waard. En de mensen nog net zo wanhopig.

John Winter, voormalig voorganger in Zimbabwe, schrijft een tweede alarmbericht: “Vandaag kwam een gezin me om hulp vragen, de broer van de vrouw van onze tuinman, met twee kleine kinderen. Hun huis was vernield en ze moeten nu buitenslapen. We hebben al 8 volwassenen en een kind om voor te zorgen, en de kosten van elektriciteit – net als die van water - gaan volgende maand met 250 procent omhoog. Hoe kan ik zorgen voor nog een gezin van vier.... en tegelijkertijd, hoe kan ik hen wegsturen om te overnachten in de open lucht?”

Pijnstillers
“Als je het ze op de man af vraagt zeggen veel mensen dat ze niet weten hoe ze overleven”, zegt Sylvester Mkandla. Sylvester, afkomstig uit Zimbabwe, woont sinds 14 jaar in Zuid-Afrika. Hij is net terug van een bezoek aan zijn familie in Bulawayo, de op een-na-grootste stad van het land. Behalve gebrek aan eten, zijn er problemen met de water- en elektricitetisvoorziening. En mensen kunnen taxi’s en bussen niet langer betalen dus lopen, vaak uren, naar hun werk en naar huis. Sylvester was thuis voor de begrafenis van zijn schoonzus. De oorzaak van haar dood is niet helemaal duidelijk, maar wel dat ze onder meer gangreen had. Het is geen ongebruikelijk verhaal in dit land waar je beter niet in een ziekenhuis terecht kunt komen. “Ziekenhuizen beschikken niet langer over de meest basale medicatie zoals pijnstillers. Vrienden die eerder dit jaar in een auto-ongeluk betrokken waren moesten naar buurland Botswana om pijnstillers te halen voor hun schoonzus die op dat moment een operatie onderging”, aldus Sylvester.

En toch, als Sylvester zijn mensen thuis spreekt, dan zijn ze op een enkele persoon na allemaal nog hoopvol: “Ze blijven geloven dat de gesprekken tussen de regeringspartij en de oppositie iets zullen opleveren. Het feit dat ze praten, is een winstpunt. Dat hadden we hiervoor nog niet. En verder: Het kan eigenlijk gewoon niet erger. Het moet dus wel beter gaan worden.”

(*) Niet hun echte namen.

(ND 090908)

Overleven in Zimbabwe

Ondanks het feit dat er gesprekken worden gevoerd op politiek niveau, wordt het leven in Zimbabwe bij de dag moeilijker. Hoe voed je je familie als je maandsalaris net genoeg is voor een potje jam? En wat is de 'toekomstverwachting' van iemand met aids als er geen medicijnen meer worden verstrekt? Hieronder een ooggetuige-verslag van Cathy Buckle uit Bulawayo:

"Food supplies are lower than they've ever been. One morning this week in my home town, four of the five main supermarkets were simply shut - doors closed, bars up, gates padlocked: no notice, no apology, nothing. The one supermarket which has a South African franchise was open, cut the prices were completely out of reach. A 250 gram bag of salt cost 150 dollars, a small tin of jam was priced at 250 dollars. These amounts are the figures after ten zeroes were removed a fortnight ago. In real terms the salt was 1 and half trillion dollars and the small tin of jam 2 and a half trillion dollars. To put this in perspective you need to know that a junior school teacher I met this week told me she currently earns 2 trillion dollars a month (200 dollars without the zeroes). A month in the classroom for less than one small tin of jam.

I chatted with a man from a rural village and he said that the situation in the countryside had reached critical levels as people have started running out of grain from their last harvest. He said that there was no help at all coming to his village. The village Headman and the local Chief had not been given any food supplies from the government to distribute to hungry villagers. He said that the international organizations like the World Food Programme weren't coming anymore
and neither were the smaller NGO's or even the Churches. He told me that feeding programmes for pre school children had been banned by the government and even the monthly distribution of food packs to pensioners had ceased. Elderly men and women, many in charge of looking after orphaned grandchildren, had been receiving maize meal, sugar beans and cooking oil before the March elections but now they were getting nothing at all. People with HIV and AIDS in the village who had been tested and registered and who had been receiving anti-retrovirals from NGO's have also been abandoned due to the government prohibition on outside help. The man shook his head sadly as he told me about the cessation of the drugs and said: "This is a death sentence for these people; what's left for them now is only to die."

I asked him if the villagers were able to get the cheap food through the latest government "People's Shops" scheme. He said 120 villagers had been identified for the programme and 10 ere chosen each week to travel to the nearest People's Shop warehouse. It is 40 kilometre ourney, one way, but so far only the first group of 10 people had managed to buy cheap food. For the others, every week 10 people went but every week the warehouse was empty. They persisted for six weeks in a row but now, he said, they have given up going, it is wasting precious
money travelling the 80 kilometre round trip and returning empty handed.

The only hope is in the coming rainy season but with just six weeks until the planting season, rural villagers have yet to see any seed or fertilizer. "If they won't let anyone give us food or edicines, do you think we have a chance for seed or fertilizer?" the man I was talking too asked. I looked at the ground in shame and could find no words in response."

"Tijd van knuffelen van dictators is voorbij"

De oproep van de Afrikaanse leiders aan het adres van Zimbabwe’s politieke leiders president Robert Mugabe en oppositieleider Morgan Tsvangirai om een regering van nationale eenheid te vormen, lijkt in Zuid-Afrika weinig draagvlak te hebben. Het is in ieder geval niet genoeg. Tijdens een debat in de Universiteit van Kaapstad riep voormalig aartsbisschop Desmond Tutu opnieuw op tot militaire interventie ‘om de situatie in het land te stabiliseren’.

“We willen vrede en kalmte voor Zimbabwe. We willen zien dat dit land weer op wordt gebouwd en dat de vluchtelingen die tegen hun zin in Zuid Afrika zijn, terug kunnen keren naar een veilig thuisland. We willen dat de Afrikaanse leiders opstaan, de verkiezingen ongeldig verklaren en Mugabe berispen”, aldus Tutu.

Zijn oproep vond een echo in uitspraken van sociaal activiste Mamphela Ramphele die sprak over de cultuur van onschendbaarheid die in Afrika lijkt te regeren: “We moeten tot de eerlijke conclusie komen dat overheidsbeleid in postkoloniaal Afrika heeft gefaald. We hebben niet begrepen hoe goed te regeren, namelijk door het delegeren van leiderschap en verantwoordelijkheid waardoor er een klimaat ontstaat waarin iedereen zijn beste bijdrage kan leveren. In plaats daarvan zien we leiders, despoten, opstaan die vrij zijn van vervolging: Mobutu, Idi Amin, Charles Taylor en nu ‘Oom Bob’.”

De vraag waarom Afrikaanse leiders zo tolerant zijn ten opzichte van elkaar is moeilijk te beantwoorden, zei ze. “Maar het heeft te maken met Afrika’s ontkenning van de geesten uit het verleden; van voor, tijdens en na de tijd van kolonialisatie. Van racisme, sexisme, chauvenisme, zelf-haat. Het vraagt om meer exorcisme dan we hebben laten zien. Het heeft ervoor gezorgd dat we overgevoelig zijn voor kritiek.”

‘Moeder Engeland’

Het debat vond plaats op een significante plek. De Universiteit van Kaapstad is namelijk gevestigd op een steenworp afstand van ‘Rhodes Memorial’, een monument opgericht ter ere van Cecil John Rhodes (1853 – 1902). Rhodes, zakenman en politicus, was een fervent voorstander van kolonialisatie. Hij stond aan de wieg van het huidige Zimbabwe (voormalig Zuid Rhodesië) en heeft hier in meer dan een opzicht zijn sporen nagelaten.
En hoewel de huidige president Robert Mugabe geen kans voorbij laat gaan om zijn afschuw van de ‘Britse imperialisten’ te uiten, is Heidi Holland van mening dat het juist de Britten zijn die nu nog iets uit kunnen richten.

Holland, schrijfster van het autobiografiche boek “Dinner with Mugabe”, beschrijft Mugabe als iemand die de Britten haat, maar onderhuids een liefde heeft voor ‘Moeder Engeland’. Maar ook als een emotioneel onvolwassen persoon die compleet is afgesneden van zijn gevoelens. Zijn typisch antwoord op iedere vorm van vernedering is ‘wraak’. “Mugabe heeft heel duidelijk gemaakt dat hij een probleem met Engeland heeft. Niet met de VS, niet met de UN. Hij is geobsedeerd door de Britten. Daarom zijn het de Britten die met Mugabe moeten gaan praten. En dat gaat misschien tegen alle gevoel in, maar Mugabe is een monster en we moeten in deze situatie pragmatisch zijn en alles proberen wat we kunnen om hem te stoppen. Benader hem als iemand die ze ooit respecteerden en je vindt mogelijk een ingang naar dialoog”, aldus Holland.

Wraak

Ondertussen zouden Afrika en de internationale gemeenschap de ogen open moeten houden voor vooral ontwikkelingen op het platteland in Zimbabwe: “Mugabe weet nu dat de Zimbabwanen hem niet meer willen en hij zal wraak willen nemen. Een herhaling van de Gukurahundi, de massamoord die plaatsvond in Matabeleland in de jaren ’80, is niet ondenkbaar.”

Medeoprichter van het Economic Justice Initiative-instituut Wilmot James gaf aan dat economische sancties niets zullen oplossen “in een land wat economisch gezien al niets meer te verliezen heeft”. Hij pleitte voor politieke sancties, militaire interventie en verder “iemand die tegen Mugabe zegt: ‘Het spel is afgelopen’.” En voor de Zuidafrikaanse regering die nog steeds voor de ‘stille diplomatie’ kiest, had James ook een boodschap: “De tijd van het omhelzen en knuffelen van dictators is voorbij. Stop ermee!”

(ND 03072008)

Zimbabwanen: "Hoe zijn we zover gekomen?"

Het besluit van de Zimbabwaanse oppositieleider Morgan Tsvangirai om zich terug te trekken uit de presidentsverkiezingen van aanstaande vrijdag heeft wereldwijd reacties opgeroepen. Maar wat vinden Zimbabwanen zelf?

De organisatie Peace & Democracy Project of Zimbabwe heeft de afgelopen dagen hard gewerkt om Zimbabwanen in de diaspora te motiveren naar huis terug te keren om hun stem uit te brengen tijdens de verkiezingen van aanstaande vrijdag.

Actie “Kom naar huis om te stemmen” (“Come home to vote”) bracht duizenden Zimbabwanen in Zuid Afrika op de been. Met de hulp van private sponsors en ondersteuning uit het bedrijfsleven ondernamen ze de reis terug naar huis. Om daar te horen dat de MDC de viool in de wilgen heeft gehangen.

“Ja, dat is teleurstellend nieuws natuurlijk”, zegt woordvoerder Mathula Lusinga. “Een forse streep door de rekening. Maar wel te begrijpen gezien de situatie. De regeringspartij heeft heel duidelijk gemaakt dat een vrije eerlijke verkiezing onmogelijk is. Maar een groot aantal mensen wil nog steeds terug naar huis”, aldus de Zimbabwaan die zelf in 2002 uit zijn vaderland verbannen werd. Behalve vaderlandsliefde, geeft hij toe dat ook de uitbarsting van vreemdelingenhaat vorige maand in Zuid Afrika zeker een rol speelt in de motivatie van mensen om terug te keren.

Lusinga verwacht de oplossing nu uit internationale hoek: “De regio, de Afrikaanse Unie en de Verenigde Naties moeten meer druk uitoefenen op Mugabe en zijn regime. Sancties en isolatie heeft zeker zin. Je ziet nu al dat de mensen om Mugabe heen in paniekstemming zijn. Ze realiseren zich dat dit verhaal een keer stopt, dat de schade enorm is en dat daaraan repercussies verbonden zijn.”

Fysieke kracht

Op blogs vinden discussies plaats over de zin of de onzin van het besluit van de MDC. Michael en Clive (http://www.zimbabwetoday.co.uk) vinden allebei dat de actie vraagtekens oproept: “Zoveel gegeven, zoveel verloren.... maar waarvoor?” vragen ze zich af. “Feit dat hij zich terugtrekt maakt alle doden, mishandelingen en verlaten van huizen en bezittingen compleet zinloos.” Aan de andere kant: “Wat zou er veranderd zijn als Mugabe de verkiezingen had verloren? Als de enige mensen met fysieke kracht het leger en de politie zijn, de mensen die hun god Mugabe blijven ondersteunen? Het zou van Zimbabwe een land maken geregeerd door dictators inplaats van een zogenoemde democratie”.

Activiste Amanda Atwood las nog voordat het nieuws bekend werd, het rapport van Human Rights Watch over de situatie in Zimbabwe. Ze merkt op dat het rapport veel informatie geeft, maar niet onderzoekt waarom groepen jongeren mensen inelkaar slaan, waarom hooggeplaatsten ze die opdracht geven: “Voor mij zijn dat de échte vragen”, schrijft ze op de blog http://kubatanablogs.net/kubatana: “Als we ooit deze samenleving weer willen opbouwen, dan is dit een van de grootste uitdagingen die voor ons ligt: Om uit te zoeken en verklaringen te vinden voor hoe we zover zijn gekomen.”

Eddie Cross, MDC-parlementslid, zegt dat Mugabe nu werkelijk te ver is gegaan: “Wat er nu verder ook gebeurt, Mugabe is niet langer in staat om Zimbabwe te regeren. Afgelopen vrijdag zei hij ‘Alleen God kan me de macht ontnemen’. Hij moet weten dat deze uitdaging is gehoord daar waar dit soort zaken ertoe doen en dat zijn vraag in behandeling is genomen.”

YWAMers reach out to victims of South Africa attacks

For my English speaking readers - In the past few weeks I've writtten several things about the xenophobia that has hit South Africa, and especially a few stories around a IDP-camp close to my house.

To give you a taste, here's something for you to read: http://www.ywam.org/articles/article.asp?AID=525

(Yes, you will have to open that link in your browser yourselves... ;-)

De prijs van vrijheid

Wonderlijk genoeg zijn er Zimbabwanen die hardnekkig blijven geloven in een keer ten goede in Zimbabwe. Zo iemand is Eddie Cross, in de laatste verkiezingen gekozen als parlementslid voor oppositiepartij MDC. Cross is een blanke zestiger, econoom en altijd actief geweest in de agrarische hoek. Maar hij is vooral Zimbabwaan en daarmee Afrikaan, zo benadrukt hij nog eens tijdens een bijeenkomst in Kaapstad.

Terwijl president Robert Mugabe een VN-bijeenkomst bijwoont en meepraat over de wereldwijde voedselcrisis, lijden zijn eigen mensen honger. Zo’n vier miljoen Zimbabwanen zullen dit jaar afhankelijk zijn van voedselhulp. Dezelfde voedselhulp die Mugabe de deur wijst, omdat de desbetreffende hulporganisaties de oppositie zouden steunen. Dat de 84-jarige Mugabe absoluut paranoia is, is hiermee wel bewezen. Dat is triest. Erger is, dat hij zijn land meesleept de afgrond in. Dit proces is al twintig jaar bezig en niemand lijkt hem een strobreed in de weg te kunnen leggen.

Cross gelooft dat Morgan Tsvangirai een serieuze kans maakt om de presidentsverkiezingen op 27 juni te winnen. Dit ondanks alles wat hij al uit Mugabes trukendoos heeft zien komen. Ja, Mugabe is in de positie om de verkiezingen te manipuleren.
Als hij wint en aanblijft als president, kan Zimbabwe een tweede (gesloten) Noord- Korea worden, of een Birma met een militair regime. Als Mugabe de macht overdraagt aan een opvolger, valt er niet veel verandering te verwachten. Tenzij die opvolger openstaat voor het vormen van een regering van nationale eenheid.

Het meest positieve scenario is dat Morgan Tsvangirai wint en er een soepele overgang plaatsvindt.

Daartegenover staat het scenario van de nachtmerrie: Tsvangirai wint en er volgt een opstand. De landen in de regio zouden kunnen besluiten in te grijpen om de rust te herstellen. Maar gezien de ervaringen van de afgelopen jaren is de kans groter dat ze Zimbabwe aan zijn lot overlaten onder het mom van ‘als we doen of het er niet is, is het er ook niet’. Dan zinkt het land weg in een burgeroorlog.

Cross is ernstig als hij deze landen waarschuwt: ,,Jullie kunnen je dit laatste scenario niet permitteren!’’

Hij hoeft hiervoor niet heel veel bewijzen uit de kast te halen. Het recente geweld in Zuid-Afrika tegen buitenlanders, waaronder zo’n drie miljoen tot vijf miljoen Zimbabwanen, laat zien dat de situatie in Zimbabwe directe gevolgen heeft voor de stabiliteit in de regio. En niet alleen Zuid-Afrika voelt de pijn. Ook landen als Botswana en Zambia kreunen onder het gewicht van vluchtelingen en illegale immigranten die hun grenzen overtrekken.

De regio heeft niet de capaciteit om in geval van een burgeroorlog nog eens miljoenen vluchtelingen te herbergen.

Vlak voordat Cross naar Zuid-Afrika vertrekt voor een medische ingreep, verneemt hij dat in Zimbabwe zijn arrestatie is bevolen. Hij ziet het als een waarschuwing. Het zal niet de eerste keer zijn dat hij opgepakt wordt. Ook zijn vrouw zat twee keer in de gevangenis. Wat beweegt een man als Cross om te blijven, tegen alle verdrukking in? ,,Het is een toegewijd zijn aan een principe’’, zegt hij. ,,Het is de prijs die we betalen voor vrijheid.’’

(ND100608)

Bij de foto: Een vrouw met haar kind op de rug vlucht over de grens van Zimbabwe naar Zuid-Afrika.

Mugabe legt hulporganisaties lam

KAAPSTAD/HARARE – In de aanloop naar de presidentsverkiezingen op 27 juni lijkt de regering van Zimbabwe nu ook de internationale hulporganisaties de duimschroeven aan te draaien. Zo mag Care International niet langer in het land hulp verlenen.Volgens de Zimbabwaanse autoriteiten zou de organisatie de oppositiepartij MDC steunen. Care International ontkent de aantijgingen.

De meest recente actie van de regering volgt op weken van onrust en toenemend geweld in het land. Op 27 juni gaan de Zimbabwanen opnieuw naar de stembus om definitief een nieuwe president te kiezen. ZANU-PF, de regeringspartij onder leiding van Robert Mugabe, wil tot elke prijs de overwinning behalen en gebruikt daarvoor alle denkbare middelen.

,,De afgelopen weken is een nieuwe, ongekende golf van terreur over het land gespoeld’’, zei MDCparlementslid Eddie Cross dinsdagavond tijdens een bijeenkomst in Kaapstad. Hij maakte melding van geweld en vervolging, waarbij leden van de oppositiepartij (of hun familieleden) worden opgepakt, vastgezet, gemarteld, vermoord.Honderden MDC-leden zouden afgelopen jaren door politiek geweld zijn omgekomen.

Mugabe lijkt niet eens zijn best meer te willen doen nog de schijn van een eerlijke verkiezingscampagne op te houden. Gisteren pakte de politie in Lupane, in het zuidwesten van het land, MDCleider Morgan Tsvangirai en zijn gevolg op. Tsvangirai was op verkiezingscampagne in het gebied, toen zijn konvooi werd aangehouden. Niemand is in staat van beschuldiging gesteld. Ondanks doodsbedreigingen aan zijn adres keerde Tsvangirai onlangs uit Zuid-Afrika terug naar Zimbabwe, om het in de tweede ronde op te nemen tegen Mugabe.

Zondag werd de leider van de kleinere MDC-fractie, Arthur Mutambara, opgepakt, omdat hij zich in een krantenartikel kritisch uitgelaten zou hebben over Mugabe. Hij is inmiddels weer op vrije voeten.
Vorige week werden drie Zuid- Afrikaanse journalisten opgepakt omdat ze zonder toestemming in het land aan het werk zouden zijn.De regering heeft gezegd dat ze hard zal optreden tegen buitenlandse journalisten die zich undercover in het land ophouden.Het drietal heeft een celstraf van zes maanden opgelegd gekregen.

En nu zijn dus de hulporganisaties aan de beurt. Miljoenen mensen in Zimbabwe lijden honger, mede als gevolg van economisch wanbeleid van Mugabe. Honderdduizenden worden gevoed door hulporganisaties.Volgens Mugabe zou het Westen hen gebruiken om de oppositiepartij MDC in het zadel te helpen. Volgens de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) is het juist andersom en gebruikt Mugabe voedsel als wapen om de komende presidentsverkiezingen te winnen. ,,Als in de plattelandsgebieden alleen Mugabe nog voedsel mag uitdelen, kan hij hiermee een keus kan maken welke mensen hij wil voeden. Hulporganisaties voeden iedereen die honger heeft, ongeacht de politieke voorkeur van die persoon’’, aldus een HRW-zegsman.

Eddie Cross ontkende dat de MDC een middel in de handen van het Westen is om Robert Mugabe te ‘ontmantelen’. Wel waarschuwde hij de Zuid-Afrikaanse leiders dat er op 27 juni voor hen minstens zoveel op het spel staat, als voor de mensen in Zimbabwe. Hun lot is nauw verbonden met de ontwikkelingen in het buurland.
Er is veel kritiek op president Thabo Mbeki, die door de landen in de regio was aangewezen om te bemiddelen in de crisis in Zimbabwe. Hij zou niet genoeg druk hebben uitgeoefend op Robert Mugabe en diens partij ZANU-PF om een verandering in de situatie te bewerkstelligen.

Refererend aan het recente geweld tegen buitenlanders in Zuid-Afrika waarbij zeker zestig mensen omkwamen en tienduizenden buitenlanders op de vlucht zijn geslagen, zei Cross dat Zuid-Afrika niet moet onderschatten hoe de uitkomst van de verkiezingen de situatie en stabiliteit van Zuid- Afrika beïnvloedt: ,,De stroom mensen uit Zimbabwe naar Zuid- Afrika is enorm. Zuid-Afrika moet zich realiseren wat de gevolgen kunnen zijn voor de economie, voor zijn imago en voor de sociale samenhang en stabiliteit, als straks nog meer Zimbabwanen naar hun townships komen. De afgelopen weken hebben laten zien dat Zuid-Afrika niet nog meer vluchtelingen kan herbergen.’’

(ND 050608)

Aliens

Before she takes our order on a sunny terras, she introduces herself as “Future”. Asked about her background she tells us that she’s from the neigbouring country of Zimbabwe. She came to South Africa a year ago.

“Future”. I tell her I like her name. It contains hope, there’s a sense of expectation.

“Future”. What a contrast with what the South African news bulletins are showing us these days. I just got back from the Netherlands and am overwhelmed by the stories of ongoing violence in Zimbabwe and since last week also the violence that’s flaring up in this country that I’ve started to call my own.

Xenofobia they call it. Fear of foreigners. Well, I’m a foreigner. But I’m not in such a desperate situation as my 3 million fellow foreigners from Zimbabwe who have sought refuge here.

Over the past years political violence and economical chaos in Zim caused a steady flow of migrants, crossing the borders into South Africa. They were looking for and hoping to find a safe haven in a nation that used to be known for it’s world's most liberal immigration and refugee policies.

However these days it’s no-one less than struggle heroes Nelson Mandela and Archbishop Desmond Tutu who have to remind South Africans of their history and where they themselves have been. In the apartheid years they were strangers scattered over foreign nations, banned from home. Although poor they were welcomed in other African countries. Tutu: "We can't repay them by killing their children. Please stop the violence now."

It’s an echo from an ancient message, a message that was for the people of Israel: “ The alien living with you must be treated as one of your native-born. Love him as yourself, for you were aliens in Egypt. I am the LORD your God.” (Leviticus 19:34)

As an echo it's also a far cry from reality then and now. Cause between then and now, in the past 4000 years, not much has changed. Humans are still humans. And they are killing, looting and raping. And if necessary, because they feel threatened, they will turn their axes, spears and guns to their neighbors, their brothers and sisters.

So, is God actually in touch with this reality? His words seem to be so far away from the present as it presents itself to me right now.
But I believe and I think He is. And because of that there must be more to his words than a nice sounding, humanist approach to the problem of migration. "I am the LORD your God". That should be the perspective. Back then, and now.

A monster hiding

As the world is watching history unfold in Zimbabwe, I am reading a book on the life of it’s leader Robert Mugabe. It’s not the usual stuff, where an writer gathers what (s)he thinks are pieces of the puzzle and is trying to complete the picture. The book "Dinner with Mugabe" written by South African journalist Heidi Holland is different in that it’s aim is to offer an insiders view in the thought life of an African leader who turned out to become a dictator.

Holland spoke with many different people who in one way or another, at some point in time, got to know, work and/or live alongside Robert Mugabe. And she had an interview with the man himself. Then listening to the tapes, with the help of psychologists she tried to analyze Mugabe’s personality and character. The result is a book that not just offers interesting reading, but also helps to ‘understand’ dictators as human beings.

It’s not an attempt to justify what is wrong, but it’s an effort to look beyond the man who’s been portrayed as a monster. Robert Mugabe is not the devil. He’s a man of flesh and blood. A very lonely, disappointed, emotionally immature and power hungry man who’s trying to keep things together in an extremely self-centered way. If circumstances would have been different and if he had made other choices, Zimbabwe would not be where it is today.

Reading the book makes me think of my experiences in the Democratic Republic of Congo (DRC) last month. Meeting people who were involved in rebel activities, in killing and plundering, gave me a new insight in human nature. More than ever I'm aware of the fact that had my circumstances been different and had I made other choices then I did, I could have ended up being one of them. Because I know that somewhere deep down inside of me there's also a murderer, a dictator hiding. And it's only by the grace of God that that hasn't surfaced in such a way that we encounter with the "monsters" of our era.

Although.... I sometimes am angry. And I do judge. And wasn't it Jesus who warned us, comparing these attitudes with killing someone?

“De boer in mij zit nog steeds gevangen”

In het BBC-programma ‘Hard Talk’ spaarde de interviewer Roy Bennett niet. De studio in Johannesburg was al snel te klein voor de Zimbabwaanse politicus. Net zoals zijn pak-met-stropdas overigens. Wie Roy Bennett (50) tegenkomt, ontmoet een markant man. ,,Ik ben een boer. Een man van de grond. En geen politicus. Maar als ik het over zou moeten doen, zou ik weer dezelfde keuze maken.’’

Hij komt me met een glimlach in zijn blauwe ogen tegemoet. Maar zijn gezicht is strak. Later bekent hij dat hij niet echt zijn dag heeft. In Zimbabwe is het leven van een oppositielid – Bennett is een blanke politicus van de Beweging voor Democratische Verandering (MDC) – verre van gemakkelijk. En dan maakt het niet uit of je in of buiten het land woont. Dagelijks is hij in contact met zijn collega’s en bereiken hem berichten van mishandeling, onderdrukking, tegenwerking of politieke maatregelen van het regime-Mugabe die het land verder de afgrond in helpen. Nog diezelfde middag komt het bericht binnen dat vijftien MDCaanhangers zijn gearresteerd, terwijl ze een bijeenkomst hadden in het huis van een van de leden. Negen van hen werden later vrijgelaten, maar zes zijn door een speciale politie-eenheid naar een onbekende bestemming afgevoerd. De kans is groot dat ze daar gemarteld worden, vreest de oppositiepartij.

Dwangarbeid

Het Mugaberegime doet er alles aan om de oppositie de mond te snoeren. Bennett ondervond dat aan den lijve toen hij in oktober 2004 veroordeeld werd tot een jaar gevangenisstraf met dwangarbeid. Toen minister van Justitie, Patrick Chinamasa, hem in het parlement uitschold en zijn voorouders voor ‘dieven en moordenaars’ uitmaakte, knapte er iets bij Bennett. Hij werkte de minister ter plekke eigenhandig tegen de grond.

Over zijn acht maanden in de gevangenis is Roy Bennett kort: ,,Het was geen aangename tijd, maar ze hebben me niet heel grof mishandeld.’’ Iets uitvoeriger was zijn commentaar direct na zijn vrijlating. ,,De onmenselijkheid waarmee de gevangenen worden behandeld; het gebrek aan middelen of toegang tot iedere vorm van recht, gecombineerd met het vuil en de stank van iedere dag, is iets wat ik nooit zal vergeten. En ik zal niet rusten totdat hun omstandigheden zijn verbeterd.’’

Na zijn vervroegde vrijlating in 2005 vluchtte Bennett met zijn gezin naar Zuid-Afrika waar hij politiek asiel aanvroeg. Na een eerste afwijzing ontving hij in mei dit jaar een verblijfsvergunning. Nu woont hij in een huismet-een-tuin in een van de woonwijken rond Johannesburg. Een plek die niet te vergelijken is met de boerderij waar hij opgroeide op het platteland van Zimbabwe, of met zijn laatste boerderij en koffieplantage Charleswood in het Chimanimani-district. Roy Bennett mag dan uit de gevangenis zijn, de boer in hem zit nog steeds gevangen.

Lees verder: http://www.nd.nl/Document.aspx?document=nd_artikel&vorigDocument=nd_zoekresultaten&id=103739

Mugabe-afvalligen starten nieuwe partij

HARARE/JOHANNESBURG - In de aanloop naar de verkiezingen van volgend jaar, heeft Zimbabwe er een nieuwe politieke partij bij. De Zimbabwaanse krant Zim Daily meldde gisteren dat voormalige aanhangers van de huidige president Robert Mugabe hiertoe het initiatief hebben genomen. Ook leden van de oppositiepartij MDC zouden aan boord willen komen .

De nieuwe partij wordt geleid door Simba Makoni, lid van het politbureau van de huidige regeringspartij ZANU-PF. Hij krijgt support van ondermeer Mugabe’s voormalige generaal Salomon Mujuru.

Het is sinds lang bekend dat er onrust is binnen de regeringspartij ZANU-PF. Een groeiend aantal leiders is het oneens met het beleid van Mugabe. En het besluit van het centrale comité van de partij in oktober dat er naast Mugabe geen ruimte is voor andere kandidaten om leiderschap van de partij over te nemen, heeft wellicht de vorming van de nieuwe partij versneld.

Machtstrijd

Het is overigens niet alleen ZANU-PF die gebukt gaat onder onenigheid binnen de familie. Ook de MDC haalde de afgelopen weken het nieuws met berichten over een machtsstrijd binnen de partij, Vooral het ingrijpen van partijleider Morgan Tsangvirai rond de verkiezing van een nieuwe voorzitster van de Vrouwenliga van de partij, stuitte op verzet. En nu lijkt het er dan op dat hij zich moet gaan voorbereiden op het feit dat een aantal van zijn partijgenoten de overstap naar de nieuwe partij zullen maken. Volgens de krant Zim Daily zijn er gesprekken geweest tussen rebellerende ZANU-PF-leden en MDC-kopstukken over de vorming van een nieuwe partij.

Roy Bennett, de penningmeester van de MDC en in ballingschap in Zuid-Afrika, is niet verrast door de komst van de ‘derde beweging’: “Ter elfder ure komen de redders bovendrijven. Waar waren zij in de afgelopen zeven jaar terwijl wij in de loopgraven lagen? Maar ik wens ze het allerbeste. Ik blijf zelf de zaak van de MDC en de mensen van Zimbabwe toegewijd.” Hij vindt dat de MDC consequent is geweest in het zoeken naar een oplossing voor de crisis in het land: “Wij hebben onderwerpen aangekaart en boven tafel gekregen. Zelfs zo dat een tegenstribbelende ZANU-PF wel aan de onderhandelingstafel plaats moest nemen. De enige weg naar het vinden van een structurele oplossing is die van praten en onderhandelen.”

Nieuwe speler

Uit eerder gehouden en nieuw opinieonderzoek blijkt dat Simba Makoni, na oppositieleider Tsangvirai, serieuze competitie betekent voor Mugabe. Makoni is een man van het eerste uur en was staatssecretaris van Landbouw in de eerste regering na de onafhankelijkheid in 1980. Later was hij minister van Energie, Jeugd en Financiën maar werd door Mugabe ontslagen. Sindsdien heeft hij zich op de achtergrond gehouden. Zijn laatste baan was als secretaries bij de SADC, een samenwerkingsverband tussen de zuidelijke staten van Afrika. Een functie die volgens hem vroeg om “een fijne balans tussen (het hebben van) hoogstaande principes en pragmatisme”.

De 57-jarige politicus ligt echter goed bij het gematigde deel van ZANU-PF. En hoewel hij volgens berichten niet zo gerespecteerd is bij de legerleiding, zal hij zijn voordeel kunnen doen met de ondersteuning van ex-generaal Mujuru.

Ondertussen gaan de gesprekken tussen de regerings- en oppositiepartij onder toeziend oog van Zuidafrika’s president Thabo Mbeki naar verluid de laatste rondes in. Of de komst van een nieuwe speler in het politieke veld hierop invloed heeft en - zo ja - welke invloed, zal nog moeten blijken.

[foto: Simba Makoni haalt Mugabe rechts in]

Zie ook: http://www.nd.nl/Document.aspx?document=nd_artikel&id=103466

En: http://www.afrikanieuws.nl/site/list_messages/12883

Studenten Zimbabwe opgepakt

In de meest recente gewelddadige actie heeft de Zimbabwaanse politie gistermorgen protesterende studenten opgepakt. Tenminste twee van hen zouden zich het politiebureau in Bulawayo bevinden en geslagen zijn. De politie is nog op zoek naar een aantal anderen, waaronder de vice-voorzitter van de christelijke studentenbeweging SCMZ, Langalihle Manyani.

Tot gistermorgen was nog onduidelijk wat de studenten precies ten laste wordt gelegd. Volgens Student Solidarity Trust, een studentenorganisatie in Zimbabwe, had een advocaat de twee gearresteerde studenten nog niet mogen spreken.

De politie begon haar actie woensdagmorgen tijdens een protestbijeenkomst op de Technische Universiteit (NUST) in Harare waar studenten aandacht vroegen voor de snel groeiende accommodatiecrisis op de campus. Als gevolg hiervan kampen ze met ruimtegebrek, hoge woonlasten en transportproblemen.

Grote zorg

Eerder deze week legden de studenten echter al hun vinger bij de werkelijke reden van hun problemen, namelijk de politieke crisis in hun land. In een open brief gericht aan president Mugabe uitten ze hun grote zorg over acties gericht tegen studenten- en mensenrechtenactivisten. “Duizenden studenten worden van de campus gestuurd, gearresteerd, gevangen, gemarteld of gedood vanwege hun vraag naar beter onderwijs. Uw regering overtreft het fascistische regime van Smith in het schenden van de mensenrechten. Het schokt ons des te meer omdat uw regering aantrad met de belofte de mensen te bevrijden”, aldus de briefschrijvers.

Ondertussen heeft de oppositiepartij in Zimbabwe, de MDC, gezegd dat de onderhandelingen met de regeringspartij over onder meer open en eerlijke verkiezingen in maart volgend jaar, op niets uit zullen lopen als het geweld niet stopt. Volgens berichten is het geweld niet langer beperkt tot oppositieleden, maar lopen nu ook willekeurige burgers kans slachtoffer te worden.

(ND, 11 oktober 2007. Zie: http://www.nd.nl/Document.aspx?document=nd_artikel&id=101458 )

Stuiptrekkingen van regime-Mugabe

Terwijl de Zimbabwaanse president Robert Mugabe in New York de degens kruiste met zijn Amerikaanse ambtgenoot George Bush, heeft het parlement in Zimbabwe deze week een wetsvoorstel aangenomen waarin 'blanke' en buitenlandse bedrijven gedwongen kunnen worden 51 procent van hun aandelen te verkopen aan de Zimbabwaanse bevolking. Een nieuwe stap in een poging verdere politieke controle over het land te krijgen.

Eddie Cross, een blanke Zimbabwaan in de top van de oppositiepartij, is niet verbaasd over de jongste stap van het regime in Zimbabwe. De 'ontmanteling' van buitenlandse bedrijven volgt min of meer logischerwijs op eerdere gebeurtenissen, zoals de bezetting van boerderijen en de vernieling van een aantal townships in 2005. ,,Het zijn stuk voor stuk politieke maatregelen die het land en de economie kapotmaken. Als deze wet erdoor komt, zullen buitenlandse bedrijven zich uit Zimbabwe terugtrekken: banken als Barclays en Standard Bank en bedrijven als Mobiel en Levis, cement- en grote mijnbedrijven.''

De oppositiepartij MDC ziet de stap als een laatste stuiptrekking van een partij en een president die weet dat zijn einde in zicht is. ,,Waar wij ons op dit moment het meest zorgen over maken, is hoeveel schade ze het land nog verder kunnen berokkenen. Want straks moeten wij werken aan de wederopbouw.''

Voorafgaand aan de stemming over het initiatiefwetsvoorstel vond er een verhit debat plaats tussen regeringspartij ZANU-PF en leden van de oppositiepartij MDC. Waar ZANU het voorstel verdedigde als ,,de volgende stap in het ontmantelen van koloniale structuren'', hamerde de MDC erop dat een dergelijke wet onnodig en contraproductief is. Maar de oppositie, veruit in de minderheid, vond weinig gehoor en verliet voor de stemming uit protest de zaal.

De consequenties zullen enorm zijn, zegt Cross. ,,Denk niet alleen aan al die mensen die zonder werk komen te zitten, maar ook het verlies aan kennis en kapitaal. Buitenlandse bedrijven zullen niet meer in Zimbabwe investeren. We worden een gesloten land met een kleine economie.'' Het zal volgens hem de economische neerwaartse spiraal waar Zimbabwe al een tijd in zit, alleen maar versnellen en versterken.
Lees verder: http://www.nd.nl/Document.aspx?document=nd_artikel&id=100686