ANC in crisis over verkiezing partijleider

Het ANC, de regeringspartij van Zuid-Afrika, beraadt zich op wie de nieuwe partijleider wordt. Het vijfdaagse congres van het ANC begon gisteren in diepe verdeeldheid.

De inzet van het ANC-partijcongres is hoog, want de nieuwe ANC-leider volgt mogelijk in Thabo Mbeki's voetstappen als president van Zuid-Afrika in 2009. Mede daardoor is er de afgelopen maanden een leiderschapsstrijd losgebarsten tussen aanhangers van Mbeki en zijn rivaal Jacob Zuma. De crisis zou het einde van het ANC als vrijheidsbeweging kunnen betekenen of het begin kunnen zijn van echte democratie in Zuid-Afrika.

Het ANC heeft eerder strijd gekend tussen en onder leiders, maar nooit zo fel als nu. Dat erkent zelfs Winnie Mandela, Nelson Mandela's ex-vrouw en voormalig leidster van de vrouwenliga van de partij. Hoe bezorgd ze is, werd duidelijk uit het feit dat ze de afgelopen dagen bij zowel Mbeki als Zuma op bezoek is geweest om te zien hoe een dreigende crisis kan worden afgewend. De voormalige Zuid-Afrikaanse aartsbisschop Desmond Tutu heeft het ANC opgeroepen Jacob Zuma niet te kiezen tot nieuwe leider. ,,De meeste mensen schamen zich voor Zuma'', zei hij zaterdag tegen de BBC.

Duidelijk is dat Thabo Mbeki (65) in 2009, na twee ambtstermijnen, het presidentschap van Zuid-Afrika moet neerleggen. Maar hij kan wel gaan voor een derde termijn als leider van het ANC. Die positie zou hem in staat stellen om feitelijk invloed uit te oefenen op wie dan ook maar de volgende president van het land gaat worden.

Een op de drie Zuid-Afrikanen vindt echter dat Mbeki gewoon, zoals een goed leider betaamt, plaats moet maken voor anderen. Sari Kadi, een vrijwilliger die aidspatiënten helpt en in een arme township van Soweto woont, is een van hen. Ze wil een beter leven En daarom moet Jacob Zuma de nieuwe president van Zuid-Afrika worden. ,,Het heeft niets met president Mbeki te maken'', zegt de 51-jarige. ,,Maar we hebben verandering nodig en hij moet anderen een kans geven.''

Jacob Zuma (65) is de enige andere kandidaat. In tegenstelling tot de gestudeerde en wat afstandelijke Mbeki, is Zuma een selfmade man en een populist. Tijdens het apartheidsbewind was hij zeer actief in de vrijheidsbeweging. Hij zat met onder meer Mandela tien jaar gevangen op Robbeneiland. Hij is van 'eenvoudige komaf' wat hij graag benadrukt en wat hem veel krediet bezorgt bij vooral dat deel van de Zuid-Afrikaanse bevolking dat sinds de afschaffing van apartheid in 1994 nog steeds in armoede leeft. Een van de kritiekpunten op Mbeki is dat hij met zijn macro-economisch beleid te veel gericht zou zijn op het bedrijfsleven en te weinig op de 'gewone man'. Zuma kan dan ook rekenen op de steun van Cosatu, de grootste vakbond in Zuid-Afrika, alsmede de Zuid-Afrikaanse Communistische Partij. Ook de jongerenafdeling en de invloedrijke vrouwenliga van het ANC staan achter Zuma.

Lees verder: http://www.nd.nl/Document.aspx?document=nd_artikel&id=105465

Politieke rel Zuid-Afrika over Selebi

Het Zuidafrikaanse Openbaar Ministerie heeft een onderzoek lopen naar vermeende contacten met het criminele circuit van het hoofd van de Zuidafrikaanse politie, Jackie Selebi. Interessant detail is dat Selebi ook het hoofd is van Interpol, de internationale politiemacht. Zuidafrikaanse politici vrezen voor gevolgen voor het internationale gezicht van Zuid-Afrika. Maar vooralsnog zorgt de zaak vooral voor interne beroering.

Het bericht komt na ruim een week van speculaties naar het waarom van de schorsing van het hoofd van OM, Vusi Pikoli, door president Thabo Mbeki vorige week zondag. Een van de geruchten die de ronde doet, is dat Mbeki zijn ‘vriend’ Selebi de hand boven het hoofd zou willen houden, omdat hij zijn steun waarschijnlijk meer dan nodig heeft in de race om het presidentschap van zijn partij, het ANC.

Verontrustend

Als reden voor de schorsing noemde Mbeki de verstoorde arbeidsrelatie tussen Pikoli en de minister van Justitie, Brigitte Mbandla. Maar terwijl de president in New York de VN-vergadering toesprak, kwam in Zuid-Afrika de geruchtenmolen pas goed op gang. Het bericht dat Pikoli een arrestatiebevel voor Selebi uitgevaardigd zou hebben, was de druppel. Politieke partijen vroegen om tekst en uitleg. Voorzitter van de Democratic Alliance, Helen Zille, noemde een mogelijk verband tussen Pikoli’s schorsing en het arrestatiebevel “verontrustend voor de democratie. Het impliceert dat Mbeki opnieuw ingrijpt om directe vrienden te beschermen en daarvoor zelfs inbreekt in het werk van overheidsorganen.”

Dat Selebi contacten zou onderhouden met het criminele circuit, is overigens niet nieuw. Vorig jaar al rezen er vragen rond zijn integriteit in verband met een moord op een zakenman. Selebi ontkent echter iets met de zaak te maken te hebben.

Heksenjacht

Onder politieke analisten en de oppositie heerst het vermoeden dat Pikoli het volgende slachtoffer is in de heksenjacht die lijkt te zijn losgebarsten in de opvolgings-saga binnen het ANC. Tijdens een congres in december zal de partij een nieuwe president kiezen. En met een overgrote meerderheid in het parlement, is het meer dan waarschijnlijk dat het nieuwe ANC-hoofd ook de volgende president van het land wordt.

Vooralsnog gaat de strijd tussen Thabo Mbeki, die overigens zijn twee termijnen als staatspresident heeft gediend, en Jacob Zuma. Zuma wordt op handen gedragen door een groot deel van de ANC-achterban onder wie COSATU, de grootste vakbond, de ANC-jongerenafdeling en de veteranen. Zij zien in Zuma ‘een man van het volk’ die hun belangen op het oog heeft. Dit in tegenstelling tot Mbeki, de intellectueel.

Dubieuze bekendheid

Een groot deel van de Zuidafrikaanse bevolking vreest echter de dag dat Zuma als de nieuwe president aantreedt. De oud-apartheidstrijder geniet een dubieuze bekendheid in verband met vermeende fraude, een seksschandaal en zijn onorthodoxe opvattingen rond aids-preventie.

Wat zijn zaak zeker geen goed zal doen, is als het openbaar ministerie toch een onderzoek in gang zet naar zijn contacten met Schabir Shaik. Shaik, een Zuidafrikaanse zakenman, heeft gisteren ook zijn laatste hoger beroep verloren en moet een celstraf van 15 jaar uitzitten voor bewezen fraude.

Zie ook: http://www.nd.nl/Document.aspx?document=nd_artikel&id=100981

Helden

Vandaag ben ik op stap met een Mauretaanse Zuid-Afrikaan, of Zuidafrikaanse Mauretaan? Hoe het ook zij, Pierre (zo heet hij) woont al 30 jaar in Zuid-Afrika, en is bovendien een afgestudeerd 'gids', en dus ik kan hem gerust als autoriteit beschouwen als het gaat om kennis van dit land. Dat is dan ook de reden waarom we nu samen in de auto zitten. Want als het gaat om inburgeren, volg ik deze weken een spoedcursus. En Pierre is mijn volgende docent.

Terwijl we over de snelweg razen, zie ik in de verte een heuvel met vlaggenmasten en een nieuwe weg die ernaar toe leidt. Het blijkt het jongste monument in Pretoria te zijn; de administratieve hoofdstad van Zuid-Afrika die toch al geen gebrek heeft aan gedenktekens, museumhuizen en historische gebouwen. We hadden immers net de Union Buildings achter ons gelaten, en waren via Church Square met onder meer zijn Raadsaal wat ooit het eerste parlement van de Republiek van Zuid Afrika huisvestte, en het Paleis van Justitie waar Nelson Mandela terecht stond, nu op weg naar het Voortrekkermonument.

Het is eigenlijk vragen naar de bekende weg, maar ik doe het toch: “Dit nieuwe monument, dat is zeker gebouwd ter herinnering aan de helden van de struggle?” Want naast Nelson Mandela en Steve Biko, kende de strijd tegen apartheid heel veel helden en Zuid Afrika grijpt iedere gelegenheid aan om hen voor het voetlicht te brengen. Of het nu door het veranderen van straatnamen gebeurt, of in speeches bij allerlei gelegenheden. Zonder deze helden zou de Zuidafrikaanse samenleving niet zijn wat het nu is. Alle reden dus om hen niet te vergeten.

En daar zal niemand iets tegenin brengen. Want de grote meerderheid van zwart, blank en gekleurd Zuid Afrika is het er over eens dat apartheid en waar het voor stond, op geen enkele manier geaccepteerd en/of verdedigd kan worden. In hun afwijzing ervan zijn ze het meer dan eens. En dus ook in hun respect voor de al-dan-niet-gevallen helden.

Jammer dus eigenlijk dat de 43 miljoen Zuidafrikanen (nog) niet in staat zijn om dat gezamenlijk een symbolisch gezicht te geven. Want als de geschiedenis van deze relatief jonge natie iets laat zien, is het wel dat in de afgelopen 400 jaar iedere bevolkingsgroep op gezette tijden zo zijn eigen ‘struggle’ had. De Hottentotten en Koi-San in de Kaap toen de Hollanders en Britten voet aan wal zetten. De voortrekkers (de Boeren) tegen de eigen Hollandse regering en later ook de Britten en de Zoeloes. De Zoeloes op hun beurt tegen de Boeren en de Britten. En de Britten uiteindelijk weer tegen de Zoeloes en de Boeren.

Dus, wat ligt er meer voor de hand dan dit te gedenken in een gezamenlijk gedenkteken? Een symbool van wat het iedere bevolkingsgroep heeft gekost om het nieuwe Zuid Afrika vorm te geven? Een herdenken en gedenken van de kosten en de gevallen helden, maar ook de viering van de geboorte van de natie?

Het is daarom hoopvol dat 16 december, de datum waarop de slag bij Bloedrivier (tussen de Zoeloes en de Boeren) jaarlijks wordt herdacht, is omgedoopt tot 'Reconciliation Day' (Dag van Verzoening). En dat de herdenkingplechtigheid bij het Voortrekkermonument vorig jaar, een multi-cultureel feest was. Inclusief vertegenwoordigers van alle 11 taalgroepen. Wie weet wat ze dit jaar neer kunnen zetten!